1

 

2

 

3

 

4

 

5

 

 

6

 

7

 

8

 

9

 

10

Tiştanok, miştanok
li bin kevirê xiştanok.
Ew çi ye?

Reş e, reş e mîna qîr
spî, spî mîna şîr
diçe diçe mîna mîr.
Ew çi ye?

Ez diçim, ew jî diçe
ez radiwestim,
ew jî radiweste.
Ew çi ye?

Xaniyekî gilover û spî
bê pencere, rojin û derî
têde rûniştiye bûkeke zerî.
Ew çi ye?

Tiştekî min heye
binî ax e
navê şax e
serî zêr e.
Ew çi ye?

Kaloyek tê ji deştê
barê striyan li piştê.
Ew çi ye?

Tiştekî min heye
her tim li mal e
geh şîrîn e, geh tal e.
Ew çi ye?

Ga orî
pişkul firî.
Ew çi ye?

Çiyayê bê kevir
deryaya bê av
daristana bê dar
bajarê bê mirov.
Ew çi ye?

Ji şekir şîrîntir e
ji hesin girantir e.
Ew çi ye?

 


1.şeytanok, 2.qijik, 3.sîya mirov, 4.hêk, 5.genim, 6.jûjî, 7.ziman, 8.tufek, 9.nexşe, 10. xew

 



11

 

12

 

 

13

14

 

15

 

16

 

17

 

18

 

19

 

20

Apê min ê rû kurkirî
şev û rojê bi dar ve kirî.
Ew çi ye?

Bi pişt e, bê zik e
bi dest e, lê bê ling e
bi dev e, bê diran e
bi çav e, lê nabîne.
Ew çi ye?

Çav tune lê dimeşe
ling tune lê şop dihêle.
Ew çi ye?

Hildidim digrî
datînim aşt dibe.
Ew çi ye?

Li ser destan dişimite
dikeve çav dişewite.
Ew çi ye?

Tiştekî min heye
ez vedikim naçe,
girê didim diçe.
Ew çi ye?

Tu bixwî dikeve ber diranan
tu nexwî dibe gul û gulistan.
Ew çi ye?

Tiştekî min heye
dev dirêj e, xwîndirêje
dest davêjimê berdavêje.
Ew çi ye?

Hilindir, bilindir
bav ji lawê bilintir.
Ew çi ye?

Her roj diçe dibistanê
lê tiştek nizane.
Ew çi ye?

 

 


11.derî, 12meşk, 13.derzî, 14.zengil, 15.sabûn, 16.benê solê, 17.dendik, 18.tufek, 19.dû, 20.çente

Tiştanok çi ne?


Tiştanok (mamik) lîstikên zeka û kêfxweşiyê ne û helbestên gelêrî yên herî kevn tên pejrandin. Wêjenas û helbestnas tiştanokan di beşê helbest de nahesbînin lê dibêjin ew bi helbestkî hatine gotin. Pirtûkên pîroz jî ne helbestin û ew jî wek tiştanokan bi helbeskî hatine nivîsîn. Huner bi xwe ji bo xweşî û dilgeşiyê ye. Pexşan ji helbestê hêsantir e û bêtir digîhe armanca xwe. Lê zimanê helbestê zêde edebî ye û loma jî giran e.
Lêbelê zimanê tiştanokan gelek sivik e, loma jî zarok jê fêm û hez dikin.