Wane-1


Alfabeya kurdî ya latînî

Hejmara tîpên alfabeya kurdî 31 in.

Tîpên girdek:
A B C Ç D E Ê F G H I Î J K L M N O P Q R S Ş T U Û V W X Y Z

Tîpên hûrdek:
a b c ç d e ê f g h i î j k l m n o p q r s ş t u û v w x y z
Hest dengdêr in
a e ê i î o u û

Bîst û sê dengdar in:
b c ç d f g h j k l m n p q r s ş t v w x y z

Di zimanê kurdî de 31 yek deng hene û ji bo her dengekî jî tîpek (herfek) heye. Bi tenê dengekî taybetî di zimanê kurdî de heye ku bi du tîpan derdikeve û bi kurdî jê re pevdeng û ewropî jî dîftong dibêjin. Ew jî tîpên Xw ne. Dengê tîpa "x" bilind û xurt e û ya "w" jî nizim û zeyîf" e. Carnan dengê "w" weha kurt û zeyîf e ku mirov nabihîse û bi tenê dengê "x" dibîhîse. Loma jî di nivîsandina kurdî de herî bêtir çewtî di vî dengî de tê kirin. Çend nimûne:

Xwe, xweş, xwişk, xwelî, xwê, xwarin, vexwarin, vexwendin, serxwebûn, xwîn, Cigerxwîn, xweş, nexweş, nexweşxane, xweşmêr...

Ev dengê kurdî ku ji du tîpan derdikeve di zaravayê kurdî de ne wek hev e. Di zaravayê kurmancî de jî li gor herêman tê guhartin. Soran, dimilî û li hinek deverên kurmancî jî bi tenê "tîpa "x" bi kar tînin. Lê di rastnivîsa kurmancî de pêwîst e ku mirov "xw" binivîse.


--------------------------------------------------------------------------------

Merşa tîpan

Em şagird in, em dixwînin abc
nivîsandin, ew ji bo me armanc e
tîpên me tev sîh û yek in
çde
xweşî ev e, bi zimanê kurmanc e

êfgh him rehet e, him şêrîn
iîjk
xweş dixwînim bi qîrîn

lmno hê mayîne hinên din
gelî kurdan, werin tev de bixwînin

pqrsstuû tu meyze
vwx ne, ez şaş nakim yek levze
heşt dengdêr in, heçî dengdar bîst û sê
riya ronî dibistan e, ma
yz.

Hesenê Emîn