بنیادنامه‌ی پیشنیاری په‌ی ئه‌ره‌مه‌رزنای ‌ ڕیکوزییؤی دیموکراتیکی فه‌رهه‌نگی- کومه‌ڵایه‌تی

سه‌ره‌تا:

په‌ی ئانه‌یه‌ ئی جوره‌ ڕیکؤزیێ ناوه‌روکیؤی دیموکراتیکشا بو، مشو چن بنه‌مێ گرنگی گیرا وه‌روو چه‌ما، تا پی جوره‌ ڕابه‌ری به‌ر کۆته‌ جه‌  ویر و په‌ی لوای گردوو ئه‌نداما بو، و بتاؤو ته‌وان و چه‌نه‌ ئامایه‌کاشا وزو هه‌رمانه‌.

بڕیؤ چی بنه‌مایا ئینینی:

1- ده‌سه‌و  ئه‌ره‌ مه‌رزنی که‌ مشو به‌ لاو که‌میۆ حۆت که‌سی با. تا پی جوره‌ جه‌ وه‌ختوو ده‌نگ دایه‌نه‌ که‌مینه‌ و فره‌ینه‌ دیاری کریو.

2- ڕیکوزیاکه‌ مشو نامیش بو و ئا نامیچه‌ مشو ئامانج و به‌رنامه‌و ئا ڕیکؤزیایه‌ به‌ ڕوشنی به‌ دنیاو به‌ری برمانو.

3- نام نیشان مشو په‌ی گرد که‌سی دیار بو، تا به‌ ئاسانی پیؤه‌نیش پۆ کریو.

4- بنیاد نامه‌ مشو به‌ ڕوشنی ئامانج و پروگراموو ریکؤزیاکه‌ی په‌ی ویروو ڕاو گردی ڕوشن که‌روؤه‌ و هه‌ر پاسه،‌ ڕا و شیؤازوو یاؤای پا ئامانجیه‌ دیاری که‌رو.

5- مافی و ئه‌رکی ئه‌ندامه‌کا مشو جه‌ بنیاد نامه‌نه‌ بنؤیسیا، هه‌رپاسه‌ مه‌رجی ئه‌ندام گرته‌ی و کوتایی ئارده‌ی به‌ ئه‌ندامه‌تی ده‌س نیشان کریا.

6- مزه‌و ئه‌ندامه‌تی( مانگانه‌)، ده‌رامه‌د و خه‌رج مشو دیاریی با.

7- شیؤازوو ڕابه‌رده‌ی و ڕابه‌ری و ئورگانه‌کی و ئه‌رکه‌کیشا و ماؤه‌و چالاکیاشا و شیؤازوو چاره‌سه‌ر که‌رده‌ی کیشا و که‌م و کووڕیایچ مشو ئاماژه‌ش په‌نه‌ کریو ......

سه‌روو بنه‌ماو ئا خاڵا که‌ ئاماژه‌ به‌ گرنگیشا کریا، تاومی ئه‌ساسنامیؤی‌ پیشنیاری په‌ی ڕیکوزیاییؤی‌ فه‌رهه‌نگی- کومه‌ڵایه‌تی جه‌ ئاستیؤی‌ وه‌ر فراوانه‌نه‌ پیشکه‌ش که‌رمی.

په‌ی نموونه‌ی:

نامی ـ یانه‌ی فه‌رهه‌نگی ـ کومه‌ڵایه‌تی هۆرامانی(ی،ف،ک،هـ ).

نام نیشان ـ ........................

ئامانج ـ (ی،ف،ک،ه) ڕیکوزیاییؤی‌(ئه‌نجمه‌نیؤی‌) بی لایه‌ناو سه‌روو ئه‌ساسوو بنه‌ما دیموکراتیکه‌کا‌ مه‌رزیانه‌ره‌ و جه‌ ویه‌ڕه‌و فه‌رهه‌نگی و کومه‌ڵایه‌تیه‌نه‌، و په‌ی چه‌سپنای مافه‌کا مروؤی چالاکی مرمانو. ئی چالاکیی تایبه‌تیینی به‌ داؤاکاریه‌کا کومه‌ڵگاو هۆرامانی، به‌ڵام هام ڕا چه‌نی ئانه‌یه‌،  هۆرامانی به‌ به‌شیؤی میژوویی و ڕه‌سه‌نوو وه‌ڵاتوو کوردستانی مزانو و شان به‌ شانوو کوڕ و کومه‌ڵ و ڕیکوزیایه‌ دیموکراتیک و وه‌ڵات پاریزه‌ کوردیه‌کا جه‌ ئاستوو کوردستانی و هه‌نده‌رانیه‌نه‌ په‌ی به‌ ده‌س ئارده‌ی مافه‌ ره‌ؤاکا گه‌لوو کوردستانی خه‌بات که‌رو.

(ی.ف.ک. ه) گرنگییؤی‌ تایبه‌ت و فۆری به‌ ئه‌ؤه‌ ژووژنایۆ و گه‌شه‌ په‌نه‌ دای به ‌زؤانوو هۆرامی  و هه‌ر پاسه‌ ؤیزویش(تۆژینه‌وه‌) و پژوهشی فره‌ته‌ر جه‌ باره‌و میژوو که‌له‌پووروو  ئه‌ده‌بی و پاریزنای شونه‌واره‌ میژووییه‌کا هۆرامانی مدو.

ئینی په‌ی کوردی بایه‌خیوی میژوویی و دۆڵه‌مه‌ندشا هه‌ن و سه‌روه‌ت و سامانیوی مه‌عنه‌وی و فره‌ گرنگی کوردستانیه‌نی.

(ی.ف.ک. ه) جه‌ لایه‌نه‌ به‌ر پرس و ده‌سه‌ڵات داره‌کا جه‌ هۆرامانه‌نه‌ داوا که‌رو تا دادپه‌روه‌رانه‌ و به‌ بی جیاوازی ئیمکاناتوو گه‌شه‌که‌رده‌ی ئابووری و هور وه‌زنای ئاستوو وه‌ش ژیوای ئاماده‌ که‌را و به‌رنامه‌و ئاوه‌دانۆ که‌رده‌ی هۆرامانی به‌ تایبه‌ت په‌ی ئا ده‌گا کاول کریایا و ئامڵک و سرووشته به‌ ده‌سوو رژیموو به‌عسی ‌ سوچیایا، وزا لای سه‌ری به‌رنامه‌و‌  ئاوه‌دانۆ که‌رده‌یشا.

تا پی جوره‌ وه‌ر به‌ کوچی ناچاری خه‌ڵکوو هۆرامانی گیریو. هه‌ر ئی کوچ که‌رده‌یه‌ ویش هوکاریؤی سه‌ره‌کیا په‌ی ویرۆشیه‌ی و ئه‌وه‌تاویای زؤانوو هۆرامی، که‌ خه‌ساره‌تیؤی یه‌ک جار گۆره‌ن په‌ی زوانوو کوردی.

هه‌ر چی پیوه‌نیه‌نه‌، ئیمه‌ به‌رپرس و ده‌سه‌ڵات دارا جه‌ ئاکامه‌ زه‌ره‌رمه‌نده‌کا ئی په‌شتوو گوشا وسته‌یه‌ و بایه‌خ نه‌دایه‌ ئاگاداری که‌رمیوه‌ و چی ؤیه‌ڕینه‌ هیچ پاساو و پاکانیو په‌ی ئی سیاسه‌تیه‌ قه‌بووڵ مه‌کریو. ئیمه ئی سیاسه‌تیه‌ به‌ سیاسه‌تیوی چۆت مزانمی و به‌ پا شیل که‌رده‌ی مافه‌ سه‌ره‌تایه‌کا مروؤیش مده‌یمی قه‌ڵه‌م.

جه‌ هه‌نده‌رانه‌نه‌ ئیمه‌ شان به‌ شانوو کوڕ و کومه‌ڵ و ڕیکؤزیا ئینسان دوسه‌کا په‌ی به‌ یوؤه‌ ژیؤاییؤی ئاشتی وازانه‌ و دوور جه‌ تند و تیژی و سه‌روو بنه‌ماو مافوو یه‌کسانی و ڕیز گرته‌ی ‌ کولتووری به‌ینوو نه‌ته‌وه‌ جوراو جوره‌کا‌ به‌ پاو ؤه‌ره‌ چه‌م گرته‌ی مافه‌کا مروؤی خه‌بات که‌رمی، هه‌ر پاسه‌ دژایه‌تی چه‌نی ڕه‌گه‌ز په‌ره‌ستی و پاشیل که‌رده‌ی مافوو که‌مینه‌کا چی وه‌ڵاتانه‌ و داکوکی که‌رده‌ی جه‌ مافوو په‌نا به‌ری، پیسه‌ مافیؤی ئینسانی به‌شیوته‌را جه‌ خه‌باتیما.‌

(ی.ف.ک. ه) داوا جه‌ هام وه‌ڵاتیا ویش که‌رو که‌ جه‌ ئیمکانه‌ زانستیه‌کاو ئی وه‌ڵاتا په‌ی ته‌یار که‌رده‌و ویشا که‌ڵک هور گیرا و دڵسوزانه‌ ئی زانست و به‌ها مه‌عنه‌ؤیا یاونا به‌ وه‌لاتیما ‌. ئیمه‌یچ به‌ پاو ئیمکاناتیما یارمه‌تی ده‌ریشانمی. وزه‌ و چالاکیما جه‌ هه‌نده‌رانه‌نه‌ مشو ته‌مام که‌ر و یاردی ده‌روو چالاکوانه‌کا دلی وه‌ڵاتی بو.

ده‌م و ده‌سگاکی(ی.ف.ک.ه)ی

1ـ ده‌سه‌ی ڕابه‌ری:

ئی ده‌سه‌ جه‌ گلیر بیه‌یۆ( جه‌م) گردیه‌نه‌ و به‌ ده‌نگ دای گردوو ئه‌ندامه‌ ئاماده‌کا هور چنیو و ژماره‌یچشا هه‌ر چاگه‌نه‌ دیاری کریو( به‌ینوو 3 تا 7 که‌سا)

ده‌سه‌و ڕابه‌ری ؤه‌راؤه‌روو یاسایۆ و هه‌ر پاسه‌ ویر و ڕاو گردیۆ نؤینه‌رایه‌تی ( ی.ف.ک. ه) که‌رو. سنووروو ده‌سه‌ڵاتیش و ماؤه‌و ئه‌ؤه‌مه‌نه‌یش، گلیرۆ بیه‌ی گردیه‌نه‌ دیاری و په‌سه‌ند کریو و جه‌ بنیادنامه‌یچه‌نه‌ منؤیسیو. ده‌سه‌ی ڕابه‌ری کریو وه‌ڵته‌ر جه‌ ماوه‌ی دیاری کریانه‌ هور رووشکیوؤه‌، ئه‌گه‌ر ئه‌رکه‌کاش خاس نه‌به‌رو ؤه‌رۆ و یا دژ به‌ بنیاد نامه‌ی هه‌رمانه‌ که‌رو. ئینه‌یچه‌ به‌ داؤا و ده‌نگوو یه‌ری چواره‌موو ئه‌نداما ئه‌نجام مدریو و په‌ی ئینه‌یچه‌ مشو گلیرۆ بیه‌ی گردی چڕیو.

2 ـ ؤه‌ر په‌رس یا ده‌م ڕاس:

ده‌سه‌ی ڕابه‌ری تاؤو دلی ویشه‌نه‌ که‌سیو پیسه‌ ؤه‌ر په‌رسی یه‌که‌م و یا ده‌م ڕاسوو ویش هور چنو و سنووروو ده‌سه‌ڵاتیچش دیاری که‌رو.

ؤه‌ر په‌رس کریو یاگه‌ داریؤیچش په‌ی دیاری کریو.

3 ـ ده‌سه‌ی چه‌م داری:

په‌نه‌ واسه‌و ئه‌ره‌ مه‌رزنای ئی ده‌سه‌یچه‌ هه‌ر جه‌ گلیرۆ بیه‌ی گردیه‌نه‌ دیاری و په‌سه‌ند کریو. ئه‌ندامه‌کیش مشو به‌ لاو که‌میۆ 3 که‌سی با و چه‌نه‌ ئامێ و بی لایه‌نی با، یانی ئه‌ندامی ئورگانیوته‌ری نه‌با.

ئه‌رکوو ئی ده‌سه‌یه‌ به‌ گردی چه‌م دارییؤی زانایانه‌ سه‌روو چالاکیه‌کا( ی.ف.ک. ه)ین و ورده‌ کاریه‌کیچش گلیرۆ بیه‌ی گردی دیاریشا که‌رو.

4 ـ ؤه‌ر په‌رسی ماڵی:

5 ـ ؤه‌ر په‌رس یا کومیته‌و پی‌ؤه‌نه‌کا

6 ـ کومیته‌و چالاکیه‌ کومه‌ڵایه‌تیه‌کا و هونه‌ریه‌کا( کریو ئی دؤه‌ جیێ با)

7 ـ کومیته‌و ژه‌نا

8 ـ کومیته‌و گه‌نجا

9 ـ هـ ـ د

گلیرۆ بیه‌ی گردی( گ. گ)

به‌رزته‌رین ده‌زگاو ( ی،ف،ک،ه) (گ.گ)ین. ئی ئورگانه‌ دیاری که‌ر، په‌سه‌ند که‌روو گرد و یا به‌شیؤوو فره‌و بڕیاره‌کاو(ی.ف.ک.ه)ین.

مه‌گه‌ر ئا ئه‌رکی که‌ به‌ ره‌سمی کۆتینی سه‌روو شانه‌و ئورگانه‌کاته‌ری، پیسه‌ ده‌سه‌و کارگیڕی. بنیاد نامه،‌ ئی ده‌زگا په‌سه‌ندش که‌رو و هه‌ر ئاد تاؤو ؤاڕوش. گ.گ ده‌سه‌و کارگیڕی هورچنو و تاؤو جه‌ هه‌رمانه‌یچش ؤزو. په‌ی په‌سه‌ند که‌رده‌ی هه‌ر بڕیاریؤی به‌ لاو که‌میۆ ده‌نگوو یه‌ری چواره‌موو ئه‌ندامه‌ ئاماده‌کا گ.گ په‌نه‌ وا‌سته‌ن‌(لازما). ماؤه‌و گرته‌و گ. گ جه‌ ساڵیؤۆ تا چوار ساڵین. گ.گ هه‌رپاسه‌ چالاکیه‌کا ئایه‌نده‌و (ی.ف.ک.ه)ی دیاری که‌رو.

ئه‌گه‌ر جه‌ هه‌ل و مه‌رجیوه‌نه‌ گرته‌و گ.گ مومکن نه‌بو و ؤارای و یا په‌سه‌ند که‌رده‌ی بڕیاریؤی زه‌رووره‌تش پیدا که‌رده‌ بو، کریو به‌ بی گ.گ ئی بڕیاره‌ به‌ نؤیسته‌ی ئیمزا کریاو لانی که‌موو یه‌ری چواره‌موو ئه‌نداما په‌سه‌ند کریو یا ؤاڕیو. ئه‌ندامه‌کی مشو ده‌نگوو ویشا به‌ ئیمزاؤه‌ یاؤنا به‌ ده‌سه‌و ڕابه‌ری. جه‌ بار و دوخیؤی قه‌یرانیه‌نه‌ 20% ئه‌نداما (ی.ف.ک.ه)ی تاؤا په‌ی چاره‌سه‌ری کیشیؤی دیاری، به‌ نؤیسه‌ی داؤاو گ.گ که‌را. داؤاکه‌شا چه‌نی ده‌س نیشان که‌رده‌ی کیشه‌که‌ی و زه‌رووره‌توو گ.گ دریو به‌ ده‌سه‌و کارگیڕی. ده‌سه‌و کار گیریچ گردوو ئه‌نداما ئاگاداری که‌روؤه‌. ئه‌گه‌ر یه‌ری جه‌ چواره‌موو ئه‌نداما ئی داؤاکاریشا په‌سه‌ند که‌رد ئا وه‌خته‌ گ.گ نا ئاسایی چڕیو.

ئه‌ندامه‌تی:

هه‌ر که‌سیو که‌ به‌ ته‌مه‌نی یاسایی یاؤا بو( 16ـ 18) و ویه‌ردیوی ناپاکش نه‌بیه ‌بو، په‌ی نموونه‌ی هام کاری چه‌نی داگیر که‌را کوردستانی یا ئه‌نجام دای تاؤانیؤی دژ ‌ به‌  مروؤایه‌تی، تاؤو داؤاو ئه‌ندامه‌تی که‌رو. ئه‌ندامه‌تیه‌که‌ش په‌سه‌ند کریو به‌ مه‌رجیؤ که‌ بنیاد نامه‌ و شه‌رت و مه‌رجوو ئه‌ندامه‌تی(یفکه‌)یش په‌سه‌ند بو.

شیؤازوو ئه‌ندامه‌تی:

1 ـ ئه‌ندامه‌تی چالاک ـ یانی به‌شداری که‌رده‌ی ڕاسه‌و ڕاس جه‌ چالاکیه‌کا(یفکه)یه‌‌نه‌ و هۆڵ دای په‌ی به‌ یاگی ئارده‌ی ئامانجه‌کا(یه‌فکه‌ی).

2 ـ ئه‌ندامه‌تی شانازیانه‌ یا پشتیؤان ـ

ئینه‌ ئا که‌سا گیروؤه‌ که‌ ویشا ڕاسه‌و خو چالاکی مه‌که‌را، به‌ڵام تاؤا به‌ پیشکه‌ش که‌رده‌ی یارمه‌تی ماڵی وه‌ یا مه‌عنه‌وی یارمه‌تی ده‌ری یفکه‌ ی با.

مافوو ئه‌ندامه‌تی:

1 ـ مافوو که‌ڵک هورگرته‌ی جه‌ ئیمکاناتوو ده‌م و ده‌سگاو یفکه‌ ی.

2 ـ مافوو یه‌کسانی به‌ بی جیاؤازی چه‌نی ئه‌ندامه‌کاته‌ری.

3 ـ مافوو زانیاری هورگرته‌ی جه‌ لا یفکه‌یۆ.

4 ـ مافوو چه‌م وسته‌ی و هه‌ر پاسه‌ ڕه‌خنه‌ گرته‌ی جه‌ ئورگان و چالاکیه‌کا یفکه‌ی.

5 ـ مافوو هورگرته‌ی بنیاد نامه‌ی ته‌مام و په‌سه‌ند کریا.

6 ـ مافوو چه‌م وسته‌ی ئۆ وه‌ڵا کریا و چاپه‌مه‌نیه‌کا.

7 ـ مافوو به‌شداری که‌رده‌ی جه‌ گلیرۆ بیه‌ی ئه‌ندامانه‌.

8 ـ مافوو ده‌نگ دای و ئاگادار کریای په‌ی ده‌نگدای.

9 ـ مافوو هورچنیه‌ی و هه‌ر پاسه‌ هور چنیای.

10 ـ مافوو وی کیشته‌یۆ. جه‌ بنیاد نامه‌نه‌ دیاری کریو که‌ ماؤیؤ ؤه‌لی وی کی‌شته‌یۆ مشو یفکه‌ ی ئاگادار که‌رو.

ئه‌رکوو ئه‌ندامه‌تی:

1 ـ یاؤنای مزه‌ی مانگانه‌و ئه‌ندامه‌تی پا جوره‌ که‌ بنیاد نامه‌ی دیاری که‌رده‌ن.

2 ـ وی پاریزنای جه‌ ئا کرده‌ؤا که‌ دژوو بنیاد نامه‌یه‌نی و زه‌ره‌ر یاؤنا به‌ ئامانجه‌کا یفکه‌ ی.

3 ـ پاریزنای زانیاریه‌ گرنگه‌ ده‌روونیه‌کا ؤه‌راؤه‌روو نا حه‌زا یفکه‌ یۆ.

4 ـ به‌شداری که‌رده‌ی جه‌ چالاکیه‌کانه‌ و به‌ یاگه‌ ئارده‌ی ئه‌رکه‌کا.

5 ـ ئاگادار که‌رده‌ی یفکه‌ ی جه‌ ماؤه‌ی دیاری کریاو ؤه‌ڵی وی ئه‌ؤه‌ کیشته‌ی.

هورۆ ڕوشکنای:

په‌ی هورۆ ڕووشکنای یفکه ی، گ.گ په‌نه‌ وازا و لانی که‌م مشو یه‌ری چواره‌موو ئه‌ندامه‌ ئامادا جه‌  گ.گ ینه‌ ده‌نگش په‌نه‌ بدا.

چاره‌ نووسوو سه‌روه‌ت و سامانی مادی گ.گ ده‌سنیشانش که‌رو، به‌ مه‌رجیو وه‌ڵته‌ر جه‌ بنیاد نامه‌نه‌ دیاری نه‌کریا بو.

سه‌رنج: ئی پیشنیاره‌ جه‌ پاڵتاڵکه‌نه‌ و جه‌ یانه‌و هۆرامانیه‌نه‌ ؤزیان ؤه‌روو باسی. هه‌ر پاسه‌ که‌ جه‌ ئه‌ؤه‌ڵۆ ئاماژه‌م په‌نه‌ که‌رد ئینه‌ پیشنیاریؤا په‌ی نؤیسه‌و بنیاد نامه‌ی و ئه‌ره‌مه‌رزنای ڕیکؤزیێؤی فه‌رهه‌نگی کومه‌ڵایه‌تی.  بریؤ ئه‌رکیم دیاریی نه‌که‌ردینی، چوون دیاری که‌رده‌یشا گنو سه‌روو شانه‌و گ. گ.

 

موختار که‌ریمی

28072006