سلامێ به‌‌ پاکی شنه‌و شه‌ماڵی

وه‌ختێ مدؤ سه‌‌روو هه‌ر حه‌فت عه‌وداڵی

یا به‌ وه‌ش بۆیی سووره‌ هه‌راڵه‌ی

به‌ سۆزو ره‌حموو واڵێ په‌ی براڵه‌ی

به‌ گه‌رمی ئشقوو به‌ینوو دڵدارا

سه‌د جار پێشکه‌ش بۆ به‌ قافڵه‌ و یارا

 

(زبانوو هۆۆرامی

ده‌سه‌ڵاتوو هیزیش، کزی ئارۆیش، راچارێوه‌ په‌ی سه‌بایش)

 

دیارا جه‌ دونیای مه‌ده‌نیه‌ و دوموکرات وازانێ ئارۆینه‌ که‌ رۆ رۆ دیالۆکیو به‌ڵگه‌یا و ده‌ورانوو سینه‌ به‌رپڕنایو ملهۆڕانه‌ خوڕار‌ه‌ی پاش نیان ماواو مه‌رده‌ی ئیتر که‌سێو مه‌تاوۆ ئی ئیدعای که‌رۆ که‌ زبانوو من سه‌رتهر‌یش هه‌ن ملوو زبانوو تۆه‌ر وه‌ یا من نه‌ته‌ویوه‌ سه‌رته‌رنا .

باڵام به‌ پاو به‌ڵگه‌ی یاگه‌داری تاوی واچی ئی زبانه‌ جه‌ له‌عازوو یێشینه‌ی و را و زبانیوه‌ قوه‌ت ته‌را که‌ من ئه‌چێ جیا جه‌ هیچ جۆره‌ کینه‌ی و غه‌ره‌زی و ویر و رای ناسیونالیستی به‌ متمانه‌وه‌ ماچوو زبانوو هه‌ورامی قوه‌ت ته‌را ئه‌چا زبانا که‌ گه‌ره‌کشانه‌ ئی زبانه‌ی‌ چێر مه‌جمووعه‌ و یا له‌هجه‌ێوه‌ جه‌ زبانه‌که‌و وێشا بزانا .

جا په‌ی سه‌له‌مناو به‌ قوه‌تی هه‌ر زبانێو مشیۆم دوێ خاڵێ بده‌ی وه‌روو لێکۆلینه‌ وه‌یو شی که‌رده‌یوه‌ که‌ ئی دوه‌ خاڵه‌یچ هه‌ر ئا دوه‌نێ وه‌رته‌رۆ ئیشاره‌ما په‌نه‌ که‌ردێ که‌ یه‌که‌م جار مشیۆم چه‌مێو خشنی سه‌روو ویه‌رده‌و ئی زبانیره‌ تا بزانی ئی زبانه‌ جه‌ ویه‌رده‌نه‌ چ رۆڵێوه‌ش بیه‌ن شۆنه‌و ئانه‌یچه‌ره‌ ته‌وانایی ئا‌ زبانی‌ جه‌ دیارگاو زبانه‌وانیێوه‌ علمی ئاکادمیوه‌.     

 ساکه‌ پاسه‌ن ئێمه‌ چابۆنه‌وه‌ نه‌واچا فره‌ به‌رزپڕه‌ینی خۆ ئه‌گه‌ر نه‌واچمێ زبانی هه‌ورامی رێخه‌و زبانه‌ ئاریایه‌کان به‌متمانه‌وه‌

تاومێ واچمێ ئه‌داو زبانه‌ مادیه‌کان وه‌ قه‌باڵه‌کێ هه‌ورامانی و       که‌تێبی ئایینی زه‌رده‌شتیه‌کا و که‌تیبه‌و بیستوونی و چن که‌تیبه‌یوه‌ته‌ر گه‌وره‌ته‌رین به‌ڵگێنێ په‌ی ئانه‌ی به‌ بێ هیچ ته‌ر‌س و له‌رزێوه‌ واچمێ رێخه‌و هه‌ورامی ئینا دلێ زبانی ئارامی و ئاڤێستایینه‌ وه‌ تا سه‌رده‌موو ساسانیه‌کا هه‌ر قه‌باڵه‌و که‌تیبه‌یوه‌ جه‌ ئێران یا کوردستانۆ یۆزیابۆوه‌ و هۆرگێڵیابۆوه‌ ئامانه‌ۆ سه‌روو زبانوو هه‌ورامی وه‌ هه‌رپاسه‌ به‌ ئستنادو به‌رهه‌موو گه‌وره‌کاو یارسانی پێسه‌و سولتان ئیساقی و بهلوول ماهی و بابا یادگاری و ئه‌دا ته‌ورێزێ هه‌ورامیێ و میرسادقی دینه‌وه‌ری و بابا شوهره‌ی لورستانی و کتێبی ئایینی سه‌ره‌‌نجامی و ماریفه‌توو پیرشالیاری و دیوانوو که‌ڵه‌ شاعره‌ کاو کوردستانی که‌تا ئا سه‌رده‌مه‌ ئه‌حمه‌دی خانی جه‌ نیمه‌ و یه‌کوم و سه‌ده‌ی یانزه‌ی کؤچی رۆجیاری مه‌م و زینش به‌ کرمانجی نویسی و هه‌ر پاسه‌ تا سه‌رده‌موو نیمه‌ی دوموو سه‌ده‌ی دوانزه‌ی کۆچی رۆجیاری که ‌مۆستا نالی به‌ سۆرانی شێعره‌ش نیاره هه‌ر شاعرێوه‌ جه‌ چوار پارچه‌و کوردستانیوه‌ شعرش نیه‌یبۆره‌ جه‌بۆنه‌و ره‌سه‌میه‌ت و ره‌سه‌نیه‌توو زبانوو هه‌ورامی سه‌روو ئی ئه‌ده‌بیاتیوه‌ بیه‌ن که‌ تاومێ په ی ‌نموونه ی‌ دیوان و مه‌وله‌وی و بێسارانی و ئه‌حمه‌د به‌گوو کۆماسی و ره‌نجووری و هه‌رپاسه‌ خوسره‌وو شیرینوو خانای قوبادی نامێ به‌رمێ.            ساکه ‌ ئیسه‌ نامێ خانا‌ی قوبادیما به‌رده‌ وه‌ر ئه‌جیۆم یاگێ وێش بۆ ئیشاره‌ یویچ که‌رمێ په‌ی دوه‌به‌یتیێوه‌جه شعره‌کاش

                په‌ی چێش نه‌ ده‌وران ئی دونیای به‌دکێش    

                 مه‌حزوزه‌ن هه‌رکه‌س به‌ زبانوو وێش

 

خانا فه‌رماوۆ کوردی به‌ڵام ناوه‌ڕۆکوو شعره‌کێش هه‌ورامین که‌ ئینه‌یچ گویا و ئانه‌ین تا ئا سه‌رده‌مه‌ که‌سه‌رده‌موو ده‌سه‌لات داری ئه‌رده‌ڵانیه‌کا بیه‌ن زبانوو هه‌ورامی زبانی ره‌سمی باشوور و کوردستانی روژهه‌لاتی بیه‌ن که‌ تاومێ واچمێ ئی سه‌رده‌مه‌ ئیتر دمایین سه‌رده‌موو ده‌سه‌لات داری زبانوو هه‌ورامی بیه‌ن.

دوکتور نادری که‌ریمیانی سه‌رده‌شتی که‌ یۆجه‌ تاریخ زانه‌ سه‌ره‌کیه‌کاو کوردستانین وه‌ ساجێبوو بڕوانامه‌و دوکترای جه‌ له‌قوو میژووی زانشتی‌ جه‌ زانشتگاو موسکوین وه‌ ئیسه‌یچ خجلۆو گێرته و ده‌کتوراو ئه‌ده‌بیاتی جه‌ زانشگاو تارانین وه‌ نووسه‌ر و زیاته‌ر جه‌ 40 برهه‌مه‌ی چاپ کریایا پێسه‌و کتێبین وه‌ 100 مه‌قالا به‌ زبانی رووسی و ئینگلیسی و فارسی و کوردی سۆرانین وه‌ دمایین به‌رهه‌میچش کتێبێوه‌ 1400 لاپه‌ڕی به‌ زبانی فارسی به‌ نامێ تاریخوو هه‌ورامانین جه‌ گوفت و گوێ راستاو وێنه‌ که‌ ماوه‌یوه‌ چی وه‌رته‌ر چه‌نیش بێم ماچۆ هیچ کام جه‌ زبانه‌ کوردیه‌کا پێشینه‌و زبانی هه‌ورامیشا نیا وه‌ کتێبوو ئافیسته‌ی هه‌رچن که‌ جه‌ سه‌ده‌و 7 و 8 کوچینه‌ به‌ ده‌ستوو پارسیه‌ ئیرانیه‌کا جه‌ هندووستانه‌نه‌ ته‌دوین کریا وه‌ ئا ته‌دوین گه‌رێ بێ شک شاره‌ زاییشا سه‌روو زبانی هه‌ورامیۆ نه‌بیه‌ن وه‌ ره‌نگا پی هۆکاریچه‌ جه‌ ره‌سه‌نیه‌توو ئی کتێبه‌ی که‌ل بیه‌بۆ به‌ڵام پی حاڵه‌یچ 80 تا 90 ده‌رسه‌دیش گێڵۆوه‌ سه‌روو زبانی هه‌ورامی ئارۆی وه‌ هه‌ر پاسه‌ واچێ هیچکام جه‌ زبانی کوردیه‌کا جه‌ وشه‌ سازینه‌ که‌ گرنگته‌رین خاڵه‌و هه‌ر زبانێویا‌ ‌ ته‌وانایی زبانی هه‌ورامیشا نیا وه‌ هه‌ر پاسه‌ دوکتور جامی شه‌کیبی که‌یۆ جه‌ شاخسه‌کاو ئێرانین وه‌ زیاته‌ر جه‌ سی‌ ساڵێ عه‌مریش خه‌رجوو زێننه‌ که‌رده‌وه و‌ زبانی پارسیش که‌رده‌ن وه ئیسه‌یچ هه‌ر خجلوو ئی هه‌رمانێنه‌ وه‌چی بۆنه‌یچه‌وه‌ سه‌روو 32 زباناو نیمچه‌ زباناو گوویشاو ئێرانی وه‌ ‌ لێکۆلینه‌وه‌ش که‌رده‌ن که‌ من یه‌که‌م جار نامێش چه‌ ده‌نگوو مامۆسا فه‌هیمی وه‌ ژنیه‌م که‌ گۆیا ده‌ دوانزه‌ ساڵێ چی وه‌ڵته‌ر ئامان په‌ی سنه‌یو جه‌ مامۆسا فه‌هیمی په‌ی هۆۆروه‌ گێڵنه‌و چننێوه‌ جمله‌ و که‌لیمه‌ی فارسی به‌ هه‌ورامی یاریش گه‌ره‌ک بیه‌ن که‌ئی مه‌سه‌ڵێ بیه‌ هه‌وڵ ده‌رێوه‌ که‌ من مشیۆ ئی دوکتوره‌ی وینوو که‌ سه‌رئه‌نجامیچ هه‌ر پاسه‌ بی. جا جه‌ چه‌م په‌نه‌که‌وته‌که‌یمانه‌ دوکتور شکیبی جامی که‌ وێش فارسه‌نوو پسپۆر و زبانه‌وانین ماچۆ وه‌قتارێ چه‌نی مامۆسا فه‌هیمی نشتیمێره‌و زانیاریێم جه‌باره‌و زبانی هه‌ورامی چه‌نه‌ش گێرتێ تا ماویوه‌ پێسه‌ زانێنێ چیوێ تازه‌م یۆسه‌نوه‌ تا ئاوه‌ختیچ هه‌رگیز ویرم نه‌لێ که‌جه‌ ئیرانه‌نه‌ زبانێو ئه‌پی ده‌ڵوه‌‌تمه‌ندی وه‌بۆ.

جاچێش فره ‌یاگێ دافێن نه‌فه‌رێ جه‌ تارانه‌و په‌ی زێننه‌ که‌رده‌و زبانی پارسی که‌ڵک گێرۆ نه‌فه‌ریچ جه‌ سلێمانیه‌و زۆرای مه‌ینه‌تا ته‌وێڵێ یا بیاری به‌ی په‌ی که‌ڵک گرته‌ی جه‌ زبانی هه‌ورامی په‌ی قوه‌ت دای به‌ زبانوو وێش تا وه‌قناێ قسێ که‌رانیمه‌ش انگلیسی و عه‌ره‌بی نه‌بۆ .

جه‌ گه‌فت و‌ گوێچنه‌ ‌ که‌ چه‌نی مامۆسا یوسفی ره‌سووڵ ئابادی بێم په‌ رسام تۆ به‌ چ به‌ڵگێوه‌ ماچی زبانی هه‌ورامی زبانێوه‌ کامڵاو لهجه‌ نیا جوابه‌ که‌ش عێننا شیرین و سه‌له‌منه‌ر بێ که‌ حه‌ز که‌روو ئه‌چێ وزووش روه‌ فه‌رماواش هه‌ر زبانێو په‌ی ئانه‌ی تاوی واچی زبانێو سه‌روپاو وێن ئه‌وه‌نجه‌ش پی چننه‌ خاڵا هه‌ن یۆ جیاکه ر‌ ده‌وه‌و نێرومای 2- کوڵ که‌رده‌وه‌دیالۆکا 3- سه‌رفوو هه‌رمانه‌کا 4- که‌لیمه‌ وه‌ش که‌رده‌ی و چنێو ته‌ر که‌ هه‌ورامی ئه‌چێنه‌ نه ‌ته‌نیا که‌م و کۆڕیێوه‌ش نیا به‌ڵکوو قه‌ویته‌ریچا جه‌ زبانه‌ کاو ده‌ور و به‌ریش په‌ی نموونه‌ی هیچکام جه‌ زبانه‌ ئاریه‌کا نێر و مای جیا مه‌که‌راوه‌ هه‌ورامی نه‌بۆ وه‌ یائه‌گه‌ر دیالۆکێوه‌ فارسیه‌ که‌جه‌ په‌نج شش وشا پێک به ی ئه‌ر هۆرگێڵیۆوه‌ هه‌ورامی به‌ دوێ وشێ وه‌ فره‌و جاراچ به‌ وشه‌یوه‌‌ به‌یانه‌ کریۆ یێسه‌و ئی دوه‌ دیالۆکه‌ی  (او ساعتش را پیدا کرد) هه‌ورامیش بۆ ( سه‌عاته‌کێش یۆسه وه‌ )  (من فکر نمی کنم اینجوری باشد) هه‌ورامیش بۆ ( مه‌ر ئه‌جیۆم )

وه‌یا ئه‌گه‌ر جه‌ سۆرانینه‌ گه‌ره‌کت بۆ هه‌رمانێوه‌(فعل) پێسه‌و راپه‌ڕینی سه‌رفه‌ که‌ری  ( راپه‌ڕیم   راپه‌ڕیت راپه‌ڕی)  خؤب ئینه‌ جه‌تاکه‌ که‌سه‌نه‌ گرفتێو نیا وه ‌ئه‌ماجه‌مه‌کێش (راپه‌ڕین  راپه‌ڕین   راپه‌ڕین)    که‌ئیتر ئه‌چێنه‌ گرفتاو بێ به‌کاربه‌رده‌و هه‌رمان که‌ری (فاعل) ئینجام مه‌دریۆ وه‌لێ جه‌هه‌ورامینه‌‌ سه‌رفوو هه‌ر هه‌رمانێو که‌ گه‌ره‌کمابۆ‌  بێ ‌ئه‌ونجه‌و‌ هه‌رمانکه‌ری ئنجام دریۆ په‌رسیارێو ته‌ریچم ئانێ بێ کریۆ   نه‌ته‌ویوه پێسه‌و کوردی 4زبانێش با فه‌رماوا‌ش به‌ڵێ وه‌ڵاتێو پێسه‌و هندی 17تا 18 زبانێش هه‌نێ وه‌ڵاتانێو‌ پێسه‌و سؤئیدی و ئاڵمانی هه‌ریۆ یه‌رێ چوار زبانێ ره‌سمیێشا هه‌نێ جاچی مه‌کریۆ نه‌ته‌وه و‌ کۆردیچ باش تازه‌ ئینه‌ ده‌لیلوو ده‌ڵوه‌تمه‌ندی کوردی مرمانۆ. به‌ڵێ به‌ڕاسی قسه‌کێ کاک یۆسفی یاگه‌دارێ بێنێ وئه‌گه‌ر ئێمه‌یچ زبانوو هه‌ورامی هۆرسه‌نگنمێ خاڵێ فرێ وینمێ دلێشه‌نه‌ که‌ زبانه‌کێ ده‌ور و به‌ریش نیه‌نێشا پێسه‌و سه‌فاتی ئیشاره‌ی( ئینه‌ په‌ی نزیکی ئانه‌ په‌ی لێڕاسه‌ی وه‌هه‌ونه‌ په‌ی دووری) که‌ یه‌رێ ئیشارێش  هه‌نێ ئیتر ویه‌رمێ چانه‌ی که‌ تاومێچ نێر و ما و تاک و جه‌مشا که‌رمێ جه‌ حاڵێنه‌ جه‌ فارسینه‌ ته‌نیا (این و آن) وه‌ جه‌سۆرانینه‌ (ئه‌مه‌ و ئه‌وه)‌ که‌ مه‌تاوی نێرو مایچشا که‌ری که‌هه‌ریۆ دوێ سفاتێ ئیشاره‌یشا هه‌نێ وه‌یا ئه‌گه‌ر گه‌ره‌کما بۆ نامێ کناچێ که‌رمێ نه‌ژناسیه‌ی (نه‌که‌ره‌) به‌ په‌نج نیشانێوه‌ تاومێ پێسه‌و (کناچێ- کناچێو- کناچێوه‌- کناچێوی – کناچیه)‌ ئه‌ما ئی هه‌رمانێ  جه‌ فارسینه‌ ته‌نیا به‌نیشانێوه‌ پێسه‌و (دختری) وه‌جه‌ سۆرانینه‌ به‌دوێ نیشانێ پێسه‌و (کچێ – کچێک ) تاومێ ئی هه‌رمانێ که‌رمێ به‌ڵێ ئینه‌ وچیاو هه‌زار عێننه‌ ته‌ر نه‌وچیا هه‌ن ئیتر یا نه‌گونجیا یازانیاری من نه‌یاوا وچیۆ به‌ڵگێنێ په‌ی سه‌له‌منه‌و قووداری زبانوو هه‌ورامی جا با  بزانمێ زبانێو پی پێشینه‌و ته‌واناییوه‌ که‌بیه‌نش چێش بیه‌ن به‌ هه‌وه‌و ئانه‌ی ئارۆ ئه‌پێسه‌‌  کز و که‌م ره‌نگ بۆ     

بێشک شێوان شێوه‌کێ دونیای جه‌ ئدواروو تاریخینه‌ رۆڵێوه‌ وه‌رچه‌مشا سه‌روو ئی کێشه‌یوه‌ بیه‌ن که‌ تاومێ په‌ی نموونه‌ی جه‌ ده‌سه‌ڵات که‌وته‌ی ئایینوو زه‌رده‌شتی و ده‌سه‌ڵات جه‌ ده‌س ده‌ی ئارده‌ڵانیه کا‌ نامێ به‌رمێ چوون مزانمێ جه‌ سه‌رده‌موو وێشه‌نه‌ ئایینوو زه‌رده‌شتی پشتیوانێوه‌ قایم بیه‌ن په‌ی زبانی هه‌ورامی وه‌ به‌ جه‌ ده‌س داو ئی پشتیوانه ی‌ وێما واته‌نی دارێوه‌ گه‌وره‌ش دان رۆحوو زبانی هه‌ورامیره‌ وه‌ هه‌ر پاسه‌یچ واتما جه‌ سه‌رده‌موو ده‌سه‌ڵاتوو ئه‌رده‌ڵانیه‌کا زبانی هه‌ورامی به‌ ده‌سه‌ڵات بیه‌ن ده‌ی تاومێ واچمێ ده‌سه‌ڵات جه‌ ده‌س داو ئادیشاچ بی به‌ په‌شت ماڕێوه‌ په‌ی زبانوو هه‌ورامی وهه‌رپاسه‌ فتواو مامۆسا ئایینیه‌کا په‌ی یاگه‌دار که‌رده‌و نامه‌ عه‌ربیه‌کا باتی نامه‌ وێمانه‌کا پا هۆکارۆ که‌مشیۆم نامێ نامێوه‌ شه‌رعه‌نه‌ بۆ تازه‌ بڕێ جارێچ ئیستناد که‌را به‌ حه‌دیسێو حه‌زره‌توو موحه‌مه‌دی که‌ هه‌ر که‌سێ چوار کوڕێش با نامێ یۆیشا نه‌ نیۆ موحه‌مه‌د جه‌ ئۆ مه‌توو من بێ به‌ریا جا مه‌ر ئه‌جیۆم حه‌زره‌توو موحه‌مه‌دی که‌ په‌یامه‌ش خزمه‌ت به‌ به‌شه‌ریه‌تی بیه‌ن نه‌ک زاڵ که‌رده‌و نه‌ته‌وه‌یوه‌ ملوو نه‌ته‌وه‌یێوته‌ریا یا ئه‌ده‌بیاتێ ملوو ئه‌ده‌بیاتێ ته‌ریا پێسه‌ش فه‌رماوابۆ وه‌ من ئینه‌ی ته‌رفه‌ندێوه‌ جه‌ ته‌رفه‌نداو عه‌ره‌بی مزانوو په‌ی ته‌رویجوو ئه‌ده‌بیاتوو وێشا چوون هه‌ر نامێوه‌ جیا ئه‌چانه‌ی نامێ نه‌فه‌رێنه‌ مه‌عنه‌یوه‌ ته‌ر ئه‌ده‌بیه‌ش هه‌نه‌ وه‌ ئه‌ما جه‌ دونیاو ئارۆیچه‌نه‌ که‌ سه‌رده‌موو په‌یوه‌ندین و په‌ی پارێزناو زبانێ و ته‌نیا قسه‌ که‌رده‌ی وه‌سێ نیا و هه‌ر زبانێو نه‌لۆ دلێ ته‌له‌وزیۆنێ و رادیۆی و ئینترنه‌تی و رونامه‌ی و گۆڤاری و ده‌رس نه‌دریۆ رۆ به رۆ مشه‌ی مشۆره. ‌ به‌ داخوه‌ وینمێ که‌ ده‌سه‌ڵات داپڵۆ سه‌نه‌ره‌کێ به‌ پێچوانه‌و تئوریه‌کاشا و گرم و قاڵوو په‌شته‌و تریبوونه‌کاشا که‌ نه‌واو عه‌داڵه‌تی و یۆبیه‌ی به‌رزکه‌راوه‌ ئی ئامرێشا بڕده‌ینێ په‌ی وێشاو به‌شوو هۆزه‌ فه‌فیره‌ که‌م ده‌سه‌کا مه‌دا وه ‌ئه‌پاسه‌یچ مه‌سێ باده‌و ته‌رسیشا که‌ردێنێ که‌ ئیتر و سه‌یچشا چۆ‌وه ‌نمه‌ی وه ئه‌گه‌ر یۆیچ ده‌م که‌رۆوه‌ به‌ ده‌م بینوو زبانی ره‌سمی یا یۆ گرته‌ی ده‌مش بینا که‌ به‌ هیچ کول و وه‌جێ مه‌فیسیا پانه‌ی که‌ هیچ به‌شه‌رێ مه‌تاوۆ به‌ هیچ زبانێو وه‌شته‌ر جه‌ زبانه‌که و وێش قسێ که‌رۆ وه‌ یا بیاوۆنه‌ و‌ه هه‌ر ئا ده‌سه‌ڵاته ملهۆڕێ زبانه‌ که‌و وێشا تا ئا راده‌ به‌رز که‌رده‌نۆ که‌ قسه‌که‌رده‌ی په‌نه‌ش په‌ی هۆزه‌ هه‌ژاره‌ک بیه‌ن یۆجه‌ ئاواته‌ گه‌وره‌ کاشا‌ وه‌ته‌نیا دڵه‌ چرکێشا ئانه‌ن به‌ش له‌هجه‌مانه‌بۆ وه‌ زبانوو ئا هۆزه‌ هه‌ژاراشا ئه‌پاسه‌ سووک که‌رده‌ن که‌ رۆڵه‌کێشا شه‌رمشا مه‌ینه‌ قسێش پنه‌ که‌را که‌‌ ئی کێشه‌ ئارۆ پێسه‌و مورده‌ زمه‌یوه‌ تۆقناکی ده‌سش نیان ناقوو زبانی هه‌ورامی و خجڵوو تاسنه‌یشا.

جا با ئێمه‌ ئه‌چێنه‌ گله‌یه‌کاما یێسه‌ حافزی شیرازی ماچؤ

‌جه‌ ده‌سه‌ڵاتوو کوردستانی که‌رمێ چوون چا ئه‌گه‌ر ده‌سما نه‌لۆ خۆ ئیتر نازما مشۆ بلۆ چوون شه‌ریکێ غه‌مه‌کاشاو چۆپی کێشێ شادی ده‌س که‌وته‌کاشا بیێنمێ و گرنگته‌ر جه‌ گردی شوعاره‌ وێشیا پارێزنای هوویه‌ توو کوردین هه‌رچن به‌ داخه‌وه‌ وینمێ ئادێ جه‌ گرد که‌سی خرابته‌ر و بێ به‌زه‌ئیانه‌ ته‌ر ئی زبانوو ئیمه‌ پاشێل که‌را. جا من مه‌زانوو ئه‌گه‌ر زبانێو تاڵان کریۆ و مافێ پاشێل کریۆ و هوویه‌ تێو جه‌ به‌ین بلۆ چ فه‌رقێش هه‌ن ئه‌ر به‌ ده‌سوو  بیگانه‌ی بۆ یا به ده‌سوو خۆێشێ؟ ‌ تازه‌ به‌ بڕواو من داخه‌و خوێشی گه‌وره‌ ته‌ره‌نه‌.‌  

وه‌ ئه‌ما جه‌ دونیا و ئارۆینه‌ که‌ هه‌رکه‌سێ ده‌سش ئینا قه‌دوو تاقیلێ وێشه‌ۆ تا وا نه‌به‌‌‌رۆش ‌مشیۆم ئێمه‌ی هه‌ورامی ته‌ماکاروو که‌سێ نه‌بیمێ به‌ی مافه‌کاما دوه‌ ده‌سی پێشکه‌شما که‌رۆه به‌ڵکوو مشیۆ گردێما به‌ تایبه‌ت قه‌ڵه‌م به‌ ده‌سکێو رۆشن ویره‌کێ جه‌ وه‌رموو که‌مته‌ر خه‌مینه‌ چڵه‌کیه‌یمێره و ده‌س بده‌یمێ به‌ رنسانسێو علمی و ئه‌رزشوو وێما و زبانه‌که‌یما سه‌له‌منمێ ‌ داواکاریه‌کاما په‌ی گرته‌و مافه‌کاما زیاته‌رێ که‌رمێ ئه‌گه‌ر چن جارێچ جوابشا نه‌دایمێوه‌ کۆڵ نه‌ده‌یمێ وه‌ به‌ ره‌ویه‌ مه‌ده‌نی هه‌م باز داوا که‌رمێوه‌ یانه‌کاما که‌رمێ زانشگاو ئه‌دبیاتی هه‌ورامی په‌ی زارۆکاما تا ئی زبانه‌ شیرینه‌ که‌ میراسوو بابا و باباگه‌ورامانه‌ نه‌فه وتیۆ وئی ئه‌مانتی بێ کم و که‌س‌ر بده‌بمێ ده‌سوو نه‌وه‌ی دماییوه‌‌ تا جه‌ ئارشیڤوو هه‌ورامانینه‌ به‌  خائن و بێ ئه‌مانه‌ت نامێما نه‌مه‌نۆوه‌ چوون ئی مافه‌ مافێ سه‌ره‌کی هه‌ر نه‌ته‌وه‌یوه‌ن وه‌ داوا کا‌ریش جه‌ ره‌وانگاو هه‌ر فلسه‌فه‌یوه‌ واچی داواکاریێوه‌ ره‌وان ئایین ماچۆ ئی زبانێ گرد خوده‌ی ده‌ینێ ده‌ی چێوی خوده‌ی دابۆ چی  فه‌وتیۆ مارکس چیێ ماچا مافوو مرۆڤی ده‌ی چ مافێ چینه‌ی سه‌ره‌کی ته‌را کوردایه‌تی ماچۆ مشیۆم زبانی کوردی پاریزیۆ ده‌ی کام له‌ق جه‌ له‌قه‌کاو کوردی ئه‌چینه‌ی ئه‌سڵی ته‌را تازه‌ گرنگته‌رین خزمه‌ت به‌ کوردی به‌ مانای هه‌ره‌قه‌تینه‌و که‌لیمێ پارێزناو گردوو له‌قه‌کاشه‌ن وه‌ پارێزناو زبانی ‌ته‌نیا ئه‌رکوو شانه‌ و هه‌ورامیه‌کا نیه‌ن به‌ڵکوو ئه‌رکوو سه‌رووشانه‌و گێرد کۆردێ و دڵسۆزین چوون کورد به‌ زبانوو هه‌ورامی وه‌ ئه‌ژناسیان وه‌ هه‌ورامی ئه‌ر هیچش نه‌بۆ زبانه‌که‌ش گه‌وره‌ته‌رین پشتیوانه‌ن په‌ی کوردی پا شه‌رتێ مل دریۆ به‌ راسی.

 

خودادادی مورتزای ( ئه‌هوه‌ن هه‌ورامی ) ساڵه‌و( 2706) ی کوردی